Yolsuzlukla mücadele stratejisinde bir yöntem olarak e-yönetim

Paylaş
 

Bu makale, Osmanlı ordusu komutanı Kanuni Sultan Süleyman’ı takdir etmek için, şehrinin en ünlü caddesine “Kanuni Sultan Süleyman” adını veren Libya’nın Tajoura belediye başkanı “
Hüseyin Ben Attia ” tarafından yazılmıştır. Bu, Suudi yetkililerin başkent Riyad’da bir caddeden üzerinde “Kanuni Sultan Süleyman” yazan bir tabelayı kaldırmasından bir gün sonra geldi ve bu durum geniş çapta tartışmalara yol açtı.

Şeffaflık ve Siber Suçların Riskleri

İletişim ve bilgi teknolojisi son yıllarda büyük ilerleme kaydetmiştir. Kullanımı, ülkelerin ilerlemesi ve yükselmesi yanı sıra en yüksek gelişme ve evrim oranlarına ulaşması için bir ön koşul haline gelmiştir.

Bununla birlikte, elektronik yönetimin tüm devlet sektörlerinin faaliyetlerini, verileri, bilgileri ve sosyal medyadaki sayfalarıyla birlikte haberleştirmede kullanılması, veri ve bilgi çalmaktan kamu ve özel kurumların hesaplarını ele geçirmeye kadar organize suç amaçlarına yönelik olumsuz istismarı da beraberinde getirdi. Bu teknoloji ayrıca uyuşturucu suçlarında, yasadışı göçte, insan kaçakçılığında ve para hırsızlığında da kullanılmıştır.

Şeffaflık ve bilgi edinme özgürlüğü standardının uygulanmasında elektronik yönetimin kullanılması, kişilerin kişisel güvenliklerini ve benzer şekilde devletin ulusal güvenliğini etkileyebilecek önemli ve gizli bilgi ve verilerin yayınlanmasına olanak sağlamış ve İnternet üzerinden suç faaliyetleri ve kıtalararası savaşlar için kapıyı ardına kadar açtı. Bu durum, suçla mücadele ve ortadan kaldırmaya yönelik kanunların çıkarılmasını ve yasalaşmasını gerekli kılmıştır.

Fakat Libya’da şeffaflığın etkinliği ve elektronik yönetimin başarısı birkaç faktöre bağlıdır ve bunlardan en önemlileri şunlardır:

  • Devletin suçu önlemek için elektronik koruma sistemlerinin geliştirilmesi ile birlikte elektronik yönetim ve kontrolün kullanılmasına olan ilgisi.
  • Gelişmiş koruma sistemlerini nasıl kullanacaklarını öğreterek, kişisel ve mali hesapları korumak için alınacak güvenlik önlemlerini sürdürme ihtiyacı konusunda topluluğu eğitmek.
  • Siber suçların faillerine karşı sıkı tedbirler ve cezalar alınması için gerekli yasa ve yönetmeliklerin çıkarılması ve yargının etkinleştirilmesi
  • Organize suçları azaltmak ve bilgi ve veri sistemlerine sızmayı önlemek için başta devlet kurumlarında olmak üzere her türlü yolsuzlukla mücadeleye yönelik önlemlerin sıkılaştırılması.
  • Şeffaflığın kullanılması, düşmanlıkların yoğunluğunun, siyasi nüfuz üzerindeki gerilimlerin ve çatışmaların, sosyal çekişmelerin ve zenginlik kaynakları üzerindeki kontrolün azaltıldığı güvenlik ve siyasi istikrarı gerektirir.

Şeffaflık, vatandaşın devlete olan güvenini desteklediği, hak ve emeğin çalındığı hissine kapılmadan vermede adaletin sağlanmasına ve moralin yükseltilmesine katkı sağladığı için de vazgeçilmez bir hedeftir. Elbette, vatandaş ile devlet arasındaki şüphe ve güvensizliği giderecek, ulusal uzlaşmayı yürüterek, sosyal ve adli adaleti sağlayarak ve vatandaşların tatmin edecek derecede toplumsal güvenliği sağlayan bir anayasa ve siyasi bir hükümet sistemi üzerinde anlaşarak, bilinmez bir gelecek korkusunu azaltacak önemli adımlar atılmalıdır.

Elektronik yönetim, şeffaflık ve yolsuzlukla mücadele

Birçok ülke, kamu sektöründe boğucu bir yolsuzluk ve bürokrasi krizinden ve en önemlisi şeffaflık olmak üzere iyi yönetişim ilke ve standartlarının yokluğundan muzdariptir ve bu durum, devlet ekonomisinde ve yönetiminde felce yol açarak yerel kalkınmayı olumsuz etkiler.

Bunun birkaç nedeni vardır, örneğin: Devletin mali açığı ve idari zayıflığı veya finansal kaynakların eksikliği veya yaygın yoksulluk ve işsizlik veya tarafların galip geldiği ve ülkenin yeteneklerinin kontrolü için savaştığı askeri bir çatışmanın varlığı, ya da bir siyasi partinin iktidardaki rejim üzerindeki hâkimiyeti

Görevlendirmelerde rüşvet ve adam kayırmacılığın yaygınlaşması, kamu yapım ihaleleri ve proje anlaşmalarının yapılması, büyük ihalelerin kontrol edilmesi, satın alma ve ihale komisyonlarında akrabaların ve ortakların atanması, finans kurumlarının ve benzeri mali etki merkezlerinin yönetilmesi yolsuzluğun tezahürleri arasındadır.

Ancak teknoloji ve yönetim alanlarında yaşanan devrimin ardından bu krizi aşmak için alınabilecek birkaç önlem var ve bu önlemler arasında: Mali ve idari işlemlere ve prosedürlere güven tesis etmek, yolsuzluğun boyutunu azaltmak, yolsuzluğa bulaşmış kişilerin devletin yeteneklerini manipüle etme kabiliyetini azaltmak, hayali veya abartılı harcamaları ortadan kaldırmak ve siber suç uygulamalarının ortadan kaldırılması ve azaltılması.

Yargının planlanması, denetlenmesi, hesap verebilirliği ve etkinleştirilmesine geniş katılım sağlayan demokratik sistemin benimsenmesinden sonraki en önemli araçlar arasında: hükümet sisteminin veya merkezi hükümet kurumları ile yerel yönetim, denetim, güvenlik ve yargı kurumları arasında her düzeyde elektronik yönetimin güçlendirilmesi yer almaktadır.

Elektronik yönetimin etkinleştirilmesi, işlemlerin şeffaflığını ve kolaylaştırılmasını sağlar ve gözetim makamlarının elektronik denetim yoluyla ihlalcileri kontrol etmesini sağlayan kontroller ve gereklilikler oluşturmak mümkün olduğundan, yolsuzlukla mücadelede en önemli adım olarak kabul edilir.

Ayrıca izleme, hesap verebilirlik ve işlemlerin takibini kolaylaştırarak hizmetin engelsiz ve aracısız vatandaşa ulaşmasını sağlar. Elektronik sistem aracılığıyla, devlet gelir, ücret ve harçları toplayabilir ve vergi ve diğer fonları yönetebilir. Kamu sektöründeki sözleşmelerin, satın almaların ve tekliflerin izlenmesine yönelik bilgi sistemlerinin geliştirilmesi, devletin idari sistemi içinde reformun en önemli yollarından biri olarak kabul edilmektedir.

.

Libya’da Şeffaflık ve Yerel Yönetim

Libya Krallığı 1951’de üç bölgeli federal bir sistem temelinde kurulmuş, ardından 1963’te Kaddafi rejimi gelene kadar devam eden valilik sistemine geçmiş ve totaliter bir sisteme dönüşmüştür. Kaddafi’nin kurduğu rejim, Halk Komiteleri adı verilen yürütme organları aracılığıyla bireyin egemenliğini özetleyen benzersiz bir teoriye dayanıyordu ve bu, çoğunlukla iktidardaki rejime sadık olanların devrimci komitelerin üyeleri arasından veya bölgesel, aşiret bazında tavsiyelerine dayanan tırmandırma sistemi sayesindedir. Tüm bunlar, iktidarın seçimler yoluyla barışçıl bir şekilde devrine izin veren çoğulcu bir demokratik sistemin olmadığı bir dönemde gerçekleşmiştir.

Şubat 2011’den sonra Libyalılar, yerel yönetim sistemine ilişkin 2012 tarihli 59 sayılı Kanunu çıkaran yasama organı olarak kabul edilen “Ulusal Kongre”yi oluşturan seçimlerle demokratik bir sistemin başlangıcını belirleyen anayasal beyanname üzerinde anlaştılar ve bu yasa, Belediye Seçimleri Merkez Komitesinin kurulmasını da içeriyordu.

Libya’da yerel yönetimin deneyimi yeni ve etkisiz olup, Yerel Yönetimler Sistemi Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca vatandaşa doğrudan hizmet sunma rolünü oynayabilecek yetki devri işlemleri tamamlanmamıştır. Merkezi hükümetin, kaynakların ve harcamaların yönetimi ile proje ve hizmetlerin doğrudan uygulanması üzerindeki kontrolünü hâlâ sıkılaştırdığı yerler.

Bütünlük, şeffaflık ve iyi yönetişim ilkelerine dayalı bir yerel yönetim sisteminin inşasını engelleyen krizlerin çokluğu, anlaşmazlıkların yoğunlaşması, savaşların tekrarı ve siyasi çekişmelerin uzaması ile vatandaşın mağduriyeti artmakta ve toplumsal çatlak, gerilim ve istikrarsızlık genişler.

Kaos, siyasi bölünme ve silahlı çatışmanın devam etmesi, çeşitli nedenlerle ortak çıkarlarla silahlanmış olabilecek kişi veya gruplar tarafından kurumlardaki yolsuzluğun organize suça dönüşmesini ve yayılmasını desteklemektedir:

  • Hukukun üstünlüğünün, sorumluluğun ve denetimin olmaması, yargı kararlarının uygulanamaması, güvenlik ve toplumsal barışın zedelenmesi
  • Bağlılığı profesyonel bir iş olan güvenlik ve askeri teşkilatlar oluşturmamak
  • Yolsuzluk, kötü ekonomik koşullar, yoksulluk, işsizlik ve birçok kişinin prosedürleri kolaylaştırmak ve döviz izinlerini geçmek için rüşvet almak için suç işlemesi nedeniyle mümkün oldu ve yayıldı.
  • Silahlı tugayların mücadelesi ve devletin önemli tesislerinin birçoğunu kontrol etmesi ve lehlerine kararlar dayatması (dürüstlük ve şeffaflık standartlarından uzak izlenen idari ve mali prosedürlerin göz ardı edilmesi)
  • Politik parayı kullanmak ve kararları paydaşlara ve çatışmanın taraflarına hizmet etmek için yönlendirmek

Bu nedenlerle, hükümetin zayıflığının devam etmesi, yolsuzluğun yayılması, devletin kırılganlığı, krizlerin çokluğu ve askeri tugayların bir oldubitti dayatmak için etki ve nüfuzunun istismar edilmesi şu sonuçlara yol açmıştır:

  • Reform isteyen yürütme organlarının, liderliğin en üst kademelerinde yolsuzluk sistemi içinde faaliyet gösterdiği için hedeflerine ulaşamaması.
  • Merkezi yönetim ve yerel yönetimlerde iyi yönetişim ilke ve standartlarının sağlanamaması
  • İlçelerde idari aygıtın zayıf olması ve kişi ya da sivil toplum kuruluşlarının belediye ile işbirliği içinde yerel kalkınmada yetersiz kalması
  • Mali, idari ve adli gözetim kurumlarının yolsuzluğa karşı gözetim ve hesap verebilirlik konusundaki zayıflığı ile kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının dürüstlük ve şeffaflık ilke ve standartlarına göre hareket etmemesi.

Libya, özgürlükleri serbest bırakarak ve sosyal adaleti dışlamadan ve marjinalleştirmeden uzak bir şekilde dağıtarak sosyal adaleti sağlayarak bir anayasa taslağı ve toplum uzlaşması yoluyla kurumlarını demokratik bir şekilde seferber etmek için güvenlik ve siyasi istikrarı sağlamaya şiddetle ihtiyaç duyuyor.

Bu yazı 72 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak