Atasözleri nasıl oluştu !

Atasözleri sadece olumlu olayları göz önüne alınarak söylenmiş özlü sözler değildir. Hatta çoğu zaman atasözleri yaşanan olumsuzlukları göz önünde bulundurarak söylenmiş iğneleyici ve anlam yüklü özdeyişlerdir. Geçmiş asırlarda yaşanmış kimi hikâye kimi rivayet olarak adlandırılan bu olaylar ise bugünümüz de dahi kısa sözler olmasına karşın hepimizin hayatına dokunur. Bunlardan hepimizin dilinde var olan sözlerden biri de Yalancının Mumu Yatsıya Kadar Yanar sözüdür.  Peki, Yalancının Mumu Yatsıya Kadar Yanar Ne Demek?  ve hikâyesi nedir gelin birlikte inceleyelim.

Bu özlü sözün söylenmesindeki amaç toplumun ahlaki değerlerini oluşturan en önemli davranışlardan biri olan doğru sözlülüktür. Yani söylediğimiz sözlerde,  yaptığımız işlerde yalan söylemek bize fayda vermeyeceği gibi er ya da geç söylediğimiz yalanlar da ortaya çıkacaktır. Neticede de toplum nezdinde de yalancı damgasını yiyeceğizdir. Gelelim bu kadim sözün hikâyesine…

Rivayete göre İstanbul’da bulunan Fatih medresesi odalarında 4, 5 arkadaş birlikte kalırmış. Tabii aynı odada kaldıkları için yiyeceklerini de paylaşırlarmış. Bu nedenle herkes kendi memleketinden imkanları dâhilinde belirli yiyecekleri getirir ve birlikte pişirerek yerlermiş. Bunu yaparken de her hafta bir kişi nöbet tutar ve bu işi gerçekleştirirmiş. 

Gece ders çalışırken yaktıkları mumların paralarını ise o gece nöbetçi olan talebeye kendi aralarında toplayarak verirlermiş. Ancak içlerinden bir talebe diğerlerine göre çok daha açık göz ve uyanıkmış. Öyle ki gece yakılıp iş gördükleri mumların kırıntılarını biriktirerek zamanla bir mum haline getirir ve bunu da arkadaşlarına satarak para kazanırmış. Tabii bu mumlar kalıntı mum olduğu için yeni bir mum gibi uzun ömürlü olmaz ve kısa sürede yanarak bitermiş. 

Bu olay sık tekrarlanıp bir gece yatsı namazından sonra mumun sönmesi üzerine durumun farkına varan diğer talebeler, uyanık olan arkadaşına dönerek

-Bizden parasını aldığın halde Bize neden bizden kalan mumların kırıntısını toplayarak aynı mumu satıyorsun ve neden yeni mum almıyorsun diye sormuşlar? 

Uyanık olan arkadaş ise olayı kıvırmaya çalışarak

-Aldım ama biraz küçük olduğunu fark etmemişim.

Ancak talebelerden biri bu lafa itimat etmeyerek

-Pek tabii ki o kadar yanar çünkü sen bir yalancısın ve

”Yalancının mumu yatsıya kadar yanar” demiş.